Industrieel Málaga: ijzer, textiel en een vergeten bloeiperiode
Málaga wordt tegenwoordig vooral geassocieerd met toerisme, musea en de kust. In het midden van de 19e eeuw was de stad echter een van de belangrijkste vroege industriecentra van Spanje.
Industrieel Málaga: ijzer, textiel en een vergeten bloeiperiode
Málaga wordt tegenwoordig vooral geassocieerd met toerisme, musea en de kust. In het midden van de 19e eeuw was de stad echter een van de belangrijkste vroege industriecentra van Spanje.
IJzerindustrie, textielfabrieken, handelskapitaal en nieuwe infrastructuur veranderden zowel de economie als de stedelijke structuur.
De industriële doorbraak
Volgens de gemeentelijke historische bronnen versnelde de groei van industrie en handel vanaf het tweede derde deel van de 19e eeuw.
Vooral ijzer en textiel speelden een belangrijke rol. Manuel Agustín Heredia werd een van de centrale ondernemers van deze industriële ontwikkeling. Zijn zakelijke belangen omvatten onder meer La Concepción in de omgeving van Marbella en La Constancia aan de westkant van Málaga.
Het Gemeentearchief noemt 1834 als het begin van een bijzonder sterke periode voor de ijzerindustrie van Málaga. De verstoring van de productie in Noord-Spanje tijdens de Carlistenoorlogen gaf de lokale hoogovens en ijzerbedrijven ruimte om uit te breiden.
IJzerindustrie van nationaal belang
La Constancia en andere bedrijven waren geen kleine lokale werkplaatsen. Archiefmateriaal noemt duizenden werknemers rond de belangrijkste ondernemingen en vermeldt dat de ijzerindustrie van Málaga tot in de jaren 1860 een vooraanstaande positie in Spanje behield.
Ook El Ángel, geopend in 1841, werd een belangrijk bedrijf.
Deze industriële geografie verklaart mede waarom het westelijke deel van Málaga zich zo anders ontwikkelde dan de burgerlijke woonwijken ten oosten van het centrum.
Textiel en de familie Larios
Ook textiel werd een pijler van de industriële economie.
Industria Malagueña was aanvankelijk verbonden met de ondernemersnetwerken van Heredia en Larios en kwam uiteindelijk volledig in handen van de familie Larios. Carlos Larios richtte in 1856 bovendien La Aurora op.
Volgens documentatie van het Gemeentearchief stond Málaga in 1862 op de tweede plaats in Spanje voor textielproductie, na Barcelona.
Dat cijfer geldt voor een specifieke periode en mag niet als een permanente rangorde worden gelezen. Het laat wel zien hoe belangrijk de lokale industrie toen was.
Industrie veranderde de stad
Economische groei bracht nieuwe infrastructuur en grote stedelijke veranderingen.
De Banco de Málaga werd in 1856 opgericht, de spoorlijn bereikte de stad in 1865 en Calle Larios werd in 1891 geopend. In het westen ontstonden industriële en arbeiderswijken, terwijl aan de oostkant residentiële gebieden zoals La Caleta en El Limonar groeiden.
Ook de haven werd aan het einde van de eeuw sterk aangepast, een proces dat mee de ruimte vormde waar later het Parque de Málaga ontstond.
Niet iedereen profiteerde evenveel
De industriële groei creëerde grote vermogens en een invloedrijke burgerij, maar ook scherpe sociale verschillen. Documenten van het Gemeentearchief beschrijven een stad waarin industriële rijkdom naast een grote arbeidersbevolking en politieke spanningen bestond.
Daarom moet deze bloeiperiode niet alleen worden verteld aan de hand van succesvolle families, grote fabrieken en elegante straten.
De crisis aan het einde van de eeuw
Aan het einde van de 19e eeuw belandde Málaga in een diepe economische crisis.
De industriële neergang viel samen met de zware schade die druifluis, phylloxera, aan de wijngaarden van de provincie veroorzaakte. Daarmee werd een traditionele basis van de regionale economie geraakt, terwijl ook oudere industriële voordelen verdwenen.
Málaga verloor daardoor veel van het nationale industriële gewicht dat de stad enkele decennia eerder had gehad.
Waarom deze geschiedenis tegenwoordig minder zichtbaar is
In de 20e eeuw werd toerisme een centrale economische kracht. Dat latere succes kan de industriële stad van de 19e eeuw gemakkelijk overschaduwen.
Wie deze geschiedenis kent, kijkt anders naar het westen van Málaga, Calle Larios, de haven en de burgerlijke wijken in het oosten. Málaga werd niet pas door het toerisme ingrijpend veranderd: een eeuw eerder had de industrie de stad al opnieuw vormgegeven.
Bronnen voor dit concept
- Ayuntamiento de Málaga · Historia ampliada
- Archivo Municipal de Málaga · Clases sociales en el siglo XIX
- Archivo Municipal de Málaga · La Filoxera
Plan je Costa del Sol-bezoek verder
Andere gepubliceerde gidsen van dezelfde bestemming of over een verwant onderwerp.